De eerste betrouwbare vermelding van de plant komt voor in Kitab al-Filaha (Boek over de landbouw) van de in Sevilla werkzame Arabische landbouwkundige Ibn al-'Awwam (12e eeuw). Sinds de zestiende eeuw wordt de groente in heel Europa verbouwd. Bloemkool was lang een exclusief product. De teelt is immers veel lastiger dan de teelt van andere koolsoorten zoals broccoli. Het overwinteren van de bloemkool was een echte uitdaging. Vroeger had men geen kassen of verwarming waarmee ze de bloemkool konden beschermen. Men gebruikte toen bijvoorbeeld hele dikke stenen potten om de bloemkool plantjes te beschermen.

Waarom bloemkool?

Als de bloemkool niet wordt geoogst, blijft hij doorgroeien en wordt hij steeds groter. Er groeien vervolgens stengeltjes uit de bloemkool en deze groeien steeds verder omhoog. Uit de bloemkool groeien kleine witte bloempjes. Daarom heet de bloemkool dan ook bloem.

Teelt in Nederland

De teelt in Nederland vindt vooral plaats in De Streek (regio West-Friesland, Noord-Holland), in de omgeving van Barendrecht, op de Zuid-Hollandse eilanden en rondom Venlo. Winterbloemkool wordt vrijwel uitsluitend in Zeeland, op de Zuid-Hollandse eilanden en in De Streek geteeld, omdat elders de kans op uitvriezen te groot is.

Bloemkool vraagt een flinke bemesting, omdat anders de kans bestaat op te vroege koolvorming, de zogenaamde boorders.

Zodra de kool te zien is moet zij bedekt worden met blad, omdat ze anders niet mooi wit blijft maar bruinachtig geel verkleurt. Dit terugvouwen van het blad vraagt arbeidsinspanning, maar er zijn 'zelfdekkende' variëteiten ontwikkeld waarbij het blad om de kool groeit en zo verkleuring tegengaat. Bloemkool heeft goede grond nodig om een mooie dichte "bloem" te vormen. Dit komt omdat hier minder nachtvorst voorkomt en in de zomer het minder warm is. De omstandigheden zijn ideaal voor de teelt van bloemkool. Tegenwoordig wordt bloemkool wereld wijd verbouwt, ook in China en India. Deze zorgen zelfs voor een wereldwijde stijging van de productie in bloemkool.

Teelt in Europa

In Europa wordt in veel landen bloemkool geteelt. Er zijn wel 5 gebieden waar de teelt is geconcentreerd. In Duitsland is dat de Pfalz, in Frankrijk zijn dat Bretagne en Pas-de-Calais, in Nederland West-Friesland en in de omgeving van Hoorn en in België vinden we vooral bloemkool in Vlaanderen. De grootste traditie bestaat rond Mechelen, waar de gespecialiseerde teelt al minstens 150 jaar oud is. In dit gebied, grofweg een straal van 15 km rond Sint-Katelijne-Waver, treffen we hier en daar nog agrarische archeologie aan: speciale kassen waar de bloemkoolplantjes in werden gezaaid. De streek van Mechelen staat van oudsher bekend om de bloemkool die al vanaf half mei van de koude grond wordt geoogst.

Ketens 

Het begint allemaal bij de boer, ofwel de productielocatie met het planten van de bloemkoolzaadjes. Deze zijn opvallend genoeg blauw. De zaadjes worden afgedekt met een laagje potgrond en vervolgens in een kas geplaatst waar ze voldoende zonlicht en water krijgen om te kunnen groeien. De bloemkool plantjes zijn na ongeveer 35 dagen groot genoeg om naar buiten te mogen. De plantjes worden nu van productielocatie naar bloemkool teler vervoerd per vrachtwagen. Daar worden ze machinaal in de grond geplant. Na ongeveer 7 weken is de eerste kool te zien aan het plantje. Na ongeveer 10 a 11 weken is de bloemkool klaar om geoogst te worden. Na het oogsten worden ze kort in een koelcel geplaatst voordat ze vervoerd worden naar de groenteboer of supermarkt.

Gezondheid

Om te beginnen bestaat een bloemkool voor 90% uit water. Ze bevat vele vitamines waaronder vitamine B1, B2, B6, B11 en B12, maar ook vitamine C. Een normale portie bloemkool bevat de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine C. Verder bevat bloemkool weinig calorieën (22 calorieën per 100 gram) en geen vet. Daarnaast bevat bloemkool ook veel mineralen, zoals kalium, fosfor en magnesium. Bloemkool moet niet te lang gekookt worden, want daardoor verliest zij vitaminen en mineralen. Hieronder een overzicht van de voedingswaarde van de bloemkool per 100 gram.

Kilocalorieën: 24 kcal

Water: 91,8 gram

Koolhydraten: 3,0 gram

Suikers: 2,5 gram

Vetten: 0,0 gram

Eiwitten: 2,0 gram

Vezels: 2,2 gram

Kwaliteit

Bij bloemkool kan door slechte groeiomstandigheden, zoals vochttekort of hoge temperaturen tijdens de groei, doorwas en schift optreden, waardoor de kool er harig uitziet. Bij doorwas groeien de doorgaans witgekleurde schutblaadjes door de kool. Bij schift komen de bloempjes te vroeg uit het bloemscherm tevoorschijn. Te veel zon op de kool zorgt ervoor dat de kool een gele kleur krijgt. Dit wordt voorkomen door het gewas over de kool te binden.

Ziekten

Buiten Noord-Holland is 'knolvoet' de belangrijkste ziekte. Daarnaast zijn de schimmelziekten 'vallers' en 'kankerstronken' veel voorkomend. 'Kankerstronken' veroorzaakt zwartverkleuring van de kool.

Rupsaantastingen door o.a. het Groot koolwitje, Klein koolwitje, koolbladroller, kooluil en koolmot komen veelvuldig voor. Een niet parasitaire afwijking is waterziek, dat zich uit in glazige en later bruinwordende vlekken op de kool.

Trends

Een van de trends in de bloemkool sector is het ontwikkelen van nieuwe teeltsystemen. Dit omdat de bloemkool, net als de broccoli een lage stikstof (N) benuttingsindex hebben. Dit wil zeggen dat slechts 57% van het totaal aan stikstof dat voor het gewas beschikbaar is ook daadwerkelijk door het gewas opgenomen wordt.

Beschikbaarheid Europa

Bloemkool, wie kent haar niet? Wie herinnert zich niet de (dood)gekookte witte roosjes die je moeder je vroeger voorschotelde? Zoals gezegd word ze vaak gekookt of als rauwkost gegeten (erg Hollands en saai). Ze bevat gifstoffen (glucosinolaten), vezels en is ook nog eens goed voor het milieu (door haar lage klimaatbelasting). Ik zal je verder niet vervelen met voedingswaarden, gezondheidsvoordelen e.d. Wat je wel kunt verwachten op deze pagina zijn uitdagende, spannende en verrassende bereidingen van de witte kool bal.

Allereerst een aantal standaard bereidingen, waarvan jij er vast en zeker ooit één gegeten hebt. Gekookte bloemkool; voedzaam, simpel en smakelijk. Pan met water op het vuur, bloemkool erin en 10 tot 20 minuten laten koken. Door haar neutrale smaak past (gekookte) bloemkool bij bijna elk gerecht. Maar zonder smaakmakers toe te voegen is het allemaal wel erg mat. Het milde bittertje van de kool is het enige aan smaak wat je kan bespeuren, geen wonder ook dat men gekookte bloemkool vaak met kaassaus of appelmoes eet. Doodzonde van de bloemkool natuurlijk! Een andere veel voorkomende bereiding is gegrilde bloemkool. Snijd de bloemkool dun en gril deze kort in een grillpan (eventueel met wat olie of boter). Lekker, maar nog steeds wat vlak. Ook roerbakken is een mogelijkheid. Wel eerst de bloemkool koken (8 tot 10 minuten) en daarna roerbakken in een wokpan met andere groenten, vlees, vis, etc. Gepureerde bloemkool is lekker als bijgerecht bij verscheidene gerechten. Eerst de bloemkool beetgaar koken, en daarna samen met yoghurt of room en smaakmakers pureren (avocado, knoflook?) tot een smakelijke puree. 

Al met al kan gesteld worden dat bloemkool door haar milde smaak oneindig toepasbaar is in de keuken. Wel moet geconcludeerd worden dat bloemkool op zich wat flauw is, en je dus wel aan de slag moet met componenten die smaak toevoegen. Hieronder vind je een overzicht van spannendere bereidingen die ik heb gemaakt van de aloude bloemkool. Eet smakelijk!